Türk sporunun İtalyan hocalara bu kadar sık gönül vermesi ne tesadüf ne de yeni. 2026 Avrupa Şampiyonası finalinde bir İtalyan, kendi ülkesini yendi: Daniele Santarelli, Filenin Sultanları’nı İtalya karşısında 3-2’lik geri dönüşle üst üste ikinci kez Avrupa şampiyonu yaptı. Sahadaki teknik direktör İtalyan’dı, karşıdaki rakip İtalya’ydı, altın madalya ise Türkiye’nin oldu. Aynı ülkenin futbol milli takımı da bir başka İtalyan’ın elinde. Arkada, yıllara yayılan bir İtalyan hoca geleneği duruyor.
Santarelli, Kendi Ülkesini Deviren Şampiyon
Santarelli İtalyan olduğunu saklamıyor, bağlılığını da. Kupanın ardından söyledikleri işin duygusal yükünü özetliyor: “Ben İtalyanım, bunu hepimiz biliyoruz. Ama bütün enerjimi Türkiye için veriyorum. Sahip olduğum her şeyi bu takımın daha iyi işler başarması için harcıyorum.” Kendi milletine karşı çıktığı bir finalde ay-yıldızlı ekibi zirveye taşıyan bir çalıştırıcının ağzından bunları duymak sıradan değil.
Conegliano’da Şampiyonlar Ligi kaldıran, Sırbistan’la dünya şampiyonluğu yaşayan İtalyan, aynı kazanma disiplinini 2023’te Türk voleybolunun filesine taşıdı. Kısa sürede kurduğu tablo şöyle:
- 2023 Milletler Ligi: Şampiyon, finalde Çin 3-1. Organizasyondaki ilk altın madalya.
- 2023 Avrupa Şampiyonası: Şampiyon, finalde Sırbistan 3-2. Türkiye tarihinde ilk Avrupa şampiyonluğu.
- 2024 Paris Olimpiyatları: 4. sıra. Tarihte ilk kez olimpiyat yarı finali.
- 2025 Dünya Şampiyonası: İkincilik, finalde İtalya’ya 3-2. İlk dünya şampiyonası madalyası.
- 2026 Milletler Ligi: Şampiyon, finalde Brezilya 3-1.
- 2026 Avrupa Şampiyonası: Şampiyon, finalde İtalya 3-2. Üst üste ikinci Avrupa kupası.
Montella, Aynı Koltuğun Futboldaki Yüzü
Şimdi futbola geç. A Milli Takım’ın başında da bir İtalyan var: Vincenzo Montella. Denklik dikkat çekici, ikisi de 2023’te Türkiye’nin dümenine geçti. Roma, Fiorentina, Milan ve Sevilla’dan geçen, Türkiye serüvenine Adana Demirspor’da başlayan çalıştırıcı, milli takımla art arda tarihi eşikler geçti:
- Eylül 2023’te göreve geldi; 57 yıl aradan sonra Türkiye’yi çalıştıran ilk İtalyan oldu.
- Türkiye’yi EURO 2024’e taşıyan ilk yabancı teknik direktör oldu, turnuvada çeyrek finale yükseldi.
- 72 yıl sonra Almanya’yı deplasmanda yenen kadroyu yönetti.
- UEFA Uluslar A Ligi’ne çıkışın mimarı oldu.
- Takımı 2026 Dünya Kupası’na taşıyarak Türkiye’yi üst üste hem Avrupa Şampiyonası’na hem Dünya Kupası’na götüren ilk teknik direktör oldu.
Madalyanın öbür yüzü de var. Santarelli kupa üstüne kupa kaldırırken, Montella’nın futboldaki yolculuğu başarının yanında eleştirinin de odağı oldu; kötü sonuçların ardından istifa çağrıları gündeme geldi. Cevabı netti: “Kalbimi ortaya koydum. İstifa etmemi bekleyen varsa bunu kabullenmeli, çünkü etmeyeceğim.” Aynı bayrak, aynı milliyet, aynı başlangıç yılı, birbirinden ayrı iki yol.
Sadece İkisi Değil: Türk Sporunda İtalyan Hoca Geleneği
Montella ile Santarelli bu hikayenin son halkası, ilk halkası değil. Futbolda İtalyan izi 1950’lere uzanır. Türkiye’yi çalıştıran ilk İtalyan Sandro Puppo, dört ayrı dönemde milli takımın başında oturdu. Ardından Giovanni Varglien ve Leandro Remondini geldi. Montella ise bu listeye eklenen dördüncü İtalyan hoca ve Puppo’dan bu yana 57 yılın ilki.
Voleyboldaki İtalyan hoca çizgisi daha da parlak. Santarelli’den önce Filenin Sultanları’nı Giovanni Guidetti çalıştırdı. Türk voleybolcuyla evlendiği için “Milli damat” diye anılan Guidetti, Türk spor tarihinin en çok kupa kazanan teknik direktörü olarak biliniyor; VakıfBank ile 10 uluslararası şampiyonluğa imza attı, Filenin Sultanları’yla Avrupa şampiyonalarında ikincilik ve üçüncülük gördü. İtalyan ekolü Türk sahasına yalnızca uğramadı, yerleşti.
Neden Hep İtalyanlar? Calcio Ekolünün Sırrı
Bir soru kendini dayatıyor: neden bu kadar sık İtalyan hocalar? Cevabın büyük kısmı calcio’nun kendisinde. İtalyan mektebi taktik disiplin demek; catenaccio’dan süzülen savunma zekâsı, pozisyon okuma, Serie A’nın acımasız rekabetinde bilenen bir oyun aklı demek. Montella’nın rotasına bak, ömrünün büyük bölümü Serie A sahalarında geçti. Santarelli aynı disiplini voleybol filesine işledi. İki farklı spor, tek bir İtalyan mantığı: sahada düzen, planda soğukkanlılık.
Türk sporu bu İtalyan hoca aklına defalarca güvendi, çünkü sonuç aldı. Milli takımlar düzeyinde Türkiye’nin ilk büyük kupaları İtalyan çalıştırıcıların döneminde geldi. Tesadüf değil, tercih.
Çift Yönlü Bir Köprü
Trafik tek yönlü de değil. İtalyan hocalar Türkiye’ye gelirken, Türk yıldızları İtalya yolunu tutuyor. Kenan Yıldız Juventus’un 10 numarasında parlıyor, Hakan Çalhanoğlu Inter’in orta sahasını yönetiyor. İtalya’da forma giyen Türk futbolcular, bu köprünün en somut yüzü. Bir yanda İtalyan aklı İstanbul’da sahne alıyor, öbür yanda Türk yeteneği Torino’da, Milano’da boy gösteriyor. İş de transferlerle bitmiyor: 2032 Avrupa Şampiyonası’na Türkiye ile İtalya birlikte ev sahipliği yapacak. Yani köprünün iki ucu, önümüzdeki yıllarda bir turnuvayı beraber düzenleyecek kadar sağlam.
İki İtalyan, İki Kader
İki İtalyan’ın tablosunu yan yana koy. Voleybolda biri zafer marşı söyletiyor, futbolda diğeri sınavını veriyor. Santarelli’nin önünde Los Angeles 2028 var; Filenin Sultanları art arda olimpiyat kotasını çoktan cebe attı. Montella’nın önünde ise 2026 Dünya Kupası ve kendini yeniden kanıtlama fırsatı. Biri güvenini pekiştirdi, diğeri geri kazanmanın peşinde.
Türk-İtalyan hikayesinin tuzu biberi burada. İki millet sahada kâh rakip kâh yoldaş, ama tutku iki tarafta da aynı sıcaklıkta yanıyor. İtalyan hocaların Türk sahasındaki hikayesi de kapanmış değil; sırada Santarelli’nin yeni hedefi, Montella’nın vereceği cevap var. Sen de bu köprünün iki ucunu izlemeyi bırakma. Tutkuyla Kazan!
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’nin İtalyan hocaları kimlerdir?
Futbolda Sandro Puppo, Giovanni Varglien, Leandro Remondini ve Vincenzo Montella; voleybolda Giovanni Guidetti ve Daniele Santarelli, Türk milli takımlarını çalıştıran başlıca İtalyan teknik adamlar oldu.
Daniele Santarelli Türkiye ile hangi kupaları kazandı?
2023 ve 2026 Avrupa Şampiyonaları ile 2023 ve 2026 Milletler Ligi’nde altın madalya, 2025 Dünya Şampiyonası’nda ise ikincilik elde etti.
Vincenzo Montella ne zaman Türkiye’nin başına geçti?
Eylül 2023’te göreve geldi ve Türkiye’yi hem EURO 2024’e hem 2026 Dünya Kupası’na taşıdı.
Türk-İtalyan mücadelesini yakından takip et. Güncel adrese tek tıkla ulaş.